Derkenar İlköğretim 6. 7. 8. Sınıf Türkçe

1- Şaşırma Cümleleri Beklenilmeyen bir durumla karşılaşıldığında dile getirilen hayret duygusunu ifade eden cümlelere şaşırma cümleleri denir. Ör: O kadar fakirken birden bire nasıl zengin oldun! Sınav sonucunu çok yüksek beklerken düşük gelmesin mi! Kitaplığındaki binlerce kitabı okumuş ha! Böyle ansızın gideceğini hiç düşünmemiştim. Bu takımı yeneceğimiz aklımın ucundan bile geçmemişti. Hayret! Sen bu evin yolunu bilir miydin? Dokuz kişi bir arabaya nasıl sığmış anlayamadım!

5- Pişmanlık Cümleleri Kişinin önceden yaptığı bir iş veya karardan dolayı sonradan üzüntü duyduğunu bildiren cümlelere pişmanlık cümleleri denir. Ör: Keşke anıma fotoğraf makinemi de alsaydım! Bilseydim böyle olacağını ona izin vermezdim. Bu işe başlamasaydım iyi olacaktı. Söylediklerine niye hemen inandım ki! Zamanında çalışsaydık böyle olmazdı. Böyle olacağını bilseydim arkandan gelir miydim? Onu bu konuda suçlamamalıydık.

2- Beğeni Cümleleri Herhangi bir durum ya da olaydan duyulan memnuniyetin dile getirildiği cümlelere beğenme cümleleri denir. Ör: Yazar, olayları sıradanlığa düşmeden güzel bir üslupla yansıtmış. Araba dediğin böyle rahat ve geniş olmalı. Yazar, dile olan hakimiyetini yeni eserinde de ortaya koymuş. Bu balerinimiz, senelerce yılmadan çalıştı. Yazma konusunda hiçbir zaman kolaya kaçmadı. Burada her mevsimin ayrı bir tadı vardır. Çayın tadını hiçbir içeceğe değişmem. Bir gömlek bir insana bu kadar yakışır.

3- Sitem Cümleleri Birine karşı duyulan kırgınlığı belirtmek için kullanılan cümlelere sitem cümleleri denir. Ör: Seni kaç kez ikaz ettim; ama beni bir kere dinlemedin. İşleri zamanında yapsaydın ne olurdu sanki! Buraya geldi de hasta babasını ziyaret etmedi. Hadi gelmedin, bari bir telefon etseydin. Yemekten biraz da bana niye ayırmadın. Hani bana karşı dürüst olacaktın. Bir yudum mutluluğu bize çok gördünüz.

8- Küçümseme Cümleleri Karşıdakine değer vermeme, onu küçük görme, önemsememe hafife alma anlamı taşıyan cümlelere küçümseme cümlesi denir. Ör: Adam olacak da biz bakacak. İki kitap okudun diye adam mı oldun. Sanki kendisi her şeyi biliyor. Bu da yemek mi ben daha iyisini yaparım. Sen kim, sanatçı olmak kim! Siz ne anlarsınız şiirden! Bu maçı kazanıp da şampiyon olacakmış.

6- Özlem Cümleleri Geçmişte yaşanan günlerin tekrar yaşanma isteğini ya da bir yeri veya kişiyi görme isteğini dile getiren cümlelere özlem cümleleri denir. Ör: Nerde çocukluğumun dertsiz, tasasız günleri. Eskinin o mis gibi kokan salatalıkları olsa da yesek. Nerede kaldı o eski ramazan geceleri? Köyü düşündükçe içim yanıyor. Yıllardır görmediğim köyüm burnumda tütüyor. Fırsat olsa da oraları tekrar görebilsek. Eskiden bayramlar bir başka kutlanırdı.